Sự phân biệt chính giáo và tà giáo trong tiểu thuyết võ hiệp thật tàn nhẫn. Nhân danh chính giáo, một chưởng môn đã muốn giết một đứa bé vô tội chỉ vì nó có một nửa dòng máu là người Minh giáo. Đứa bé may mắn thoát chết nhưng mẹ nó thì không thoát khỏi.

Trương Tam Phong (Trương Quân Bảo) lên làm chưởng môn phái Võ Đang, có được bảy đệ tử chuyên hành hiệp trượng nghĩa, giúp người trong lúc nguy khốn, gọi là Võ Đang thất hiệp. Trong Võ Đang thất hiệp, đệ tử thứ năm là Trương Thúy Sơn, cha của Trương Vô Kỵ, đã tự tử; đệ tử thứ ba là Du Đại Nham bị thương thành phế nhân. Người đệ tử thứ sáu võ công cao cường, tâm tính hiền lành là Ân Lợi Hanh. Chàng trai này lớn lên, chưa hề thương yêu ai.

Diệt Tuyệt sư thái, chương môn của phái Nga Mi, đúng như tên gọi của mình, là một nhà tu tàn bạo, chỉ muốn đuổi tận, diệt hết. Bà ta luôn luôn nhân danh chính giáo, đòi tận diệt tổ chức Minh giáo – một nhánh của Bái Hỏa giáo Ba Tư truyền sang Trung Quốc. Dưới mắt bà ta, Minh giáo chỉ là một tà giáo độc ác, cần phải tiêu diệt để hiển dương chính giáo, trong đó có đạo Phật của phái Nga Mi. Cuộc đấu tranh giữa phái Nga Mi và Minh giáo là cuộc đấu tranh một mất một còn.

Đệ tử phái Nga Mi, dù là theo đạo Phật nhưng vẫn có những người tục gia (không cạo đầu làm nữ ni). Kỷ Hiểu Phù, một cô gái hiền lành xinh đẹp, là một trong những đệ tử tục gia như vậy. Cô được hai gia đình và hai vị chưởng môn Trương Tam Phong và Diệt Tuyệt sư thái của hai phái Võ Đang và Nga Mi đứng ra làm chủ, đính ước hôn nhân với Ân Lợi Hanh. Trong quan điểm luân lý thời quân chủ ở Trung Quốc, một hôn ước như vậy là hợp pháp luật và đạo lý. Tuy Kỷ Hiểu Phù và Ân Lợi Hanh trước đó chưa gặp nhau nhưng sau khi kết hôn ước, họ đã tự xem như là vợ chồng, chỉ còn chờ ngày tổ chức lễ cưới là xong.

Tác phẩm Ỷ thiên Đồ long ký của Kim Dung thuật chuyện sau khi kết hôn ước, cả hai có gặp nhau vài lần, mỗi lần như vậy thường chỉ là thoáng qua. Họ chỉ hỏi thăm nhau vài câu rời rạc rồi chia tay. Vả chăng, Kỷ Hiểu Phù là cô gái hay e thẹn, có gặp Ân Lợi Hanh thì cũng chỉ dám đưa mắt nhìn, không có điều gì để nói cả. Trong suốt tác phẩm, hai người chỉ gặp nhau hai lần. Tình yêu giữa họ không có, chỉ có được mối quan hệ hôn ước.

Trên đường giang hồ, một lần Kỷ Hiểu Phù lạc mất môn phái, gặp một người đàn ông rất lạ, tuổi ngoài bốn mươi, mặc trường bào màu trắng, trên ngực áo trái có thêu một ngọn lửa màu đỏ. Võ công hắn rất cao cường, hành sự lại rất nhanh chóng. Hắn khống chế được Kỷ Hiểu Phù, đưa cô vào một khách điếm. Tại đây, hắn đã chiếm đoạt trinh tiết của cô. Sau đó mấy tháng, cô mới xa hắn. Hắn nói cho Kỷ Hiểu Phù hay rằng hắn chính là Dương Tiêu, nhà văn, tác giả bộ Minh giáo lưu truyền Trung Thổ ký, Quang Minh tả sứ của Minh giáo đặt tổng đàn trên Tọa Vọng phong, dãy Côn Luân, miền Tây Bắc Trung Quốc. Hắn đưa cho Kỷ Hiểu Phù một lệnh bài bằng sắt đen nhánh có chạm hình con quỷ dữ múa vuốt nhe nanh để làm tín vật.

Kỷ Hiểu Phù vừa đau đớn vì thất trinh, lại cũng vừa thầm phục hắn. Vả chăng trong mắt cô, người đàn ông này tuy lớn tuổi nhưng lại khá đẹp. Trước nay, cô nghe sư phụ cô dạy rằng Minh giáo là một loại tà giáo tàn ác, hễ gặp thì phải ra tay tru diệt mới là đệ tử phái Nga Mi. Nay thì cô đã gặp một nhân vật quan trọng của Minh giáo rồi. Bị thất thân về tay hắn nhưng trong lòng cô vẫn không oán hận, mà ngược lại cô còn nhớ thương hắn. Chuyện xảy ra trong khách điếm giữa cô và hắn chỉ là một tai nạn bình thường trong đời một người phụ nữ.

Thế nhưng, mọi việc diễn ra không thể là một tai nạn bình thường như cô nghĩ. Cô mang thai. Cô sợ khi nghĩ đến hôn ước đã định với Ân Lợi Hanh, phái Võ Đang. Dẫu cô không thương yêu người ấy thì cô vẫn công nhận anh ta là chồng chưa cưới, một con người chính giáo hiền lành, đứng đắn. Cô sợ khi nghĩ đến sư phụ của mình vốn xem Minh giáo là những kẻ đại thù, có thể ra lệnh truy tầm cô. Việc cô chăn gối với Dương Tiêu, tuy là bị ép buộc, nhưng vẫn là hành động khi sư diệt tổ, phản bội môn phái. Cô chỉ còn một con đường duy nhất là bỏ môn phái trốn đi đến một nơi an toàn sinh con.

Thấy Kỷ Hiểu Phù đi khỏi sư môn sáu năm không về, Diệt Tuyệt quyết định truy tìm. Bà ta tìm ra được Kỷ Hiểu Phù tại Hồ Điệp cốc và giao cho đệ tử Đinh Mẫn Quân tra hỏi cô. Theo Đinh Mẫn Quân, chiếu theo thanh quy giới luật phái Nga Mi, Kỷ Hiểu Phù đã phạm hai tội là tà dâm phóng đãng vì đã sinh con ngoại hôn và phản trắc sư môn. Cả hai tội ấy đều có thể bị án tử hình.

Trong lời thú tội trước Diệt Tuyệt, Kỷ Hiểu Phù khai sáu năm trước cô đi đến Đại Thủ bảo thì gặp người đàn ông ấy. Bất cứ cô đi đến đâu, người đàn ông ấy cũng bám theo; thậm chí khi cô vào khách điếm, hắn cũng vào. Kỷ Hiểu Phù rút kiếm ra chống cự; người đàn ông ấy chỉ dùng hai tay không đoạt mất kiếm của cô. Cô đành bỏ chạy, tìm khách điếm khác ở. Sáng hôm sau, cô thức giấc, lại thấy thanh kiếm của mình đặt ngay bên gối. Cô năn nỉ người đàn ông buông tha cô. Cô tìm mọi cách để thoát khỏi sự theo dõi của hắn nhưng cuối cùng cô vẫn bị hắn bắt giữ.

Kỷ Hiểu Phù không chống cự lại được, đành thất thân với hắn. Hắn sống với cô mấy tháng. Thời may, có kẻ địch đến tìm hắn, cô mới có cơ hội thoát thân được. Sau đó, cô biết mình có thai, không dám trở lại sư môn, đành tìm nơi sinh nở. Đứa bé gái con của cô bây giờ đã năm tuổi. Cô biết mình đã hứa gả cho Ân Lợi Hanh phái Võ Đang nhưng qua tai nạn này, cô không biết tính làm sao. Cô xin Diệt Tuyệt cho phép cô xuất gia, đi tu.

Diệt Tuyệt hỏi đến tên họ người đàn ông, Kỷ Hiểu Phù khai tên hắn là Dương Tiêu. Cái tên ấy khiến Diệt Tuyệt nhảy dựng lên, bởi theo Diệt Tuyệt, Dương Tiêu là ma đầu quyền hạn lớn nhất trong Minh giáo. Hắn đã có mối thù sâu với phái Nga Mi vì trước đó, hắn đã chọc cho hai tiền bối của phái Nga Mi tức giận mà chết. Diệt Tuyệt hỏi Dương Tiêu ở đâu, Kỷ Hiểu Phù khai Dương Tiêu hiện ở trên đỉnh Tọa Vọng phong trong dãy núi Côn Luân và chỉ có một mình cô mới có thể tìm ra được hắn.

Diệt Tuyệt đưa ra một điều kiện thử thách Kỷ Hiểu Phù: “Sư phụ sai con làm việc này, con phải làm cho xong mới được. Khi đại công cáo thành, con trở về Nga Mi, ta sẽ truyền lại y bát, giao chức chưởng môn và giao cả Ỷ thiên kiếm cho con. Con sẽ là người thừa kế của môn phái”. Nói xong, Diệt Tuyệt dẫn cô lên một ngọn đồi vắng vẻ, không hiểu nói với cô điều gì nhưng cô luôn luôn lắc đầu. Cuối cùng cô quỳ xuống, Diệt Tuyệt đưa một chưởng đặt lên đầu cô. Cô vẫn lắc đầu. Vậy là Diệt Tuyệt thi hành án tử hình đối với học trò: “Sư thái liền đánh chưởng đó xuống, Hiểu Phù loạng choạng mấy cái rồi ngã lăn ra đất. Hiển nhiên, nàng đã bị chưởng đó đánh chết rồi”. Giết xong người mẹ, Diệt Tuyệt ra lệnh cho các đệ tử tìm giết luôn con bé Dương Bất Hối, vì theo mụ, đó là ma chướng cần phải tận diệt. Bọn đệ tử tìm nhưng không ra Dương Bất Hối. Cả đoàn Nga Mi xuống núi.

Cậu bé Trương Vô Kỵ mười hai tuổi, đệ tử phái Võ Đang, con trai của Trương Thúy Sơn, gọi Ân Lợi Hanh là lục sư thúc, đã chứng kiến hết thảm kịch đau thương đó. Lúc bấy giờ, cậu đang giữ Bất Hối trong tay, cho em bé nấp trong cỏ rậm. Cậu biết thế nào Diệt Tuyệt cũng ra lệnh cho đệ tử tìm giết Bất Hối nên cậu phải bịt miệng con bé lại, không cho bé la khóc. Cậu đã cứu sống được Bất Hối nhưng không giúp được gì cho Kỷ Hiểu Phù.

Đợi cho mọi người đi hết, cậu mới bế Bất Hối chạy lên đồi. Con bé thấy mẹ nằm im, cứ nhào vào ôm mẹ kêu khóc mãi. Riêng Vô Kỵ nhờ có học qua y thuật, biết Diệt Tuyệt đã dùng trọng chưởng đánh vỡ xương sọ Hiểu Phù, tình thế là không cứu chữa được. Cậu không hiểu hai thầy trò đã nói với nhau điều gì nhưng thấy Hiểu Phù lắc đầu, cậu hình dung ra là Diệt Tuyệt đã bắt buộc Kỷ Hiểu Phù làm một việc trái lương tâm nên Hiểu Phù từ chối. Phát chưởng là sự trừng phạt nên mụ ra tay rất nặng. Cậu lấy que tre châm vào ba huyệt đạo của Hiểu Phù, mong cho Hiểu Phù đỡ đau.

Hiểu Phù tỉnh lại một chút. Nước mắt cô chảy ra ròng ròng. Cô nói mấy câu, nhờ Vô Kỵ đưa Bất Hối lên Tọa Vọng phong, núi Côn Luân tìm cha của bé tên là Dương Tiêu, Quang minh tả sứ của Minh giáo. Vô Kỵ hứa nhận lời làm công việc ấy cho cô. Khi Hiểu Phù chết, Vô Kỵ đưa tay vào cổ Hiểu Phù lấy ra được một lệnh bài đen nhanh trên đó khắc hình một con quỷ nhe nanh múa vuốt. Biết đây là tín vật quan trọng để cha có thể nhận ra con, cậu đeo lệnh bài vào cổ Bất Hối. Chôn cất cho Hiểu Phù xong, cậu mới dẫn Bất Hối ra đi.

Thật lãng mạn khi Kim Dung để cho một cậu bé mười hai tuổi cõng một bé gái năm tuổi vượt cả vạn dặm, đi từ An Huy lên đến núi Côn Luân để tìm cha. Năm đó, Trung Quốc vừa bị quân Nguyên xâm lược, vừa bị mất mùa do thiên tai. Nạn đói xảy ra, người ăn cả thịt người. Vô Kỵ và Bất Hối bị một nhóm thổ phỉ bắt, định làm thịt. Thời may, cậu nhanh trí hốt mớ nấm độc bỏ vào chảo nước sôi, mấy gã thổ phỉ nghe mùi thơm, lấy vá múc uống, trúng độc mà chết. Sau đó, cậu may mắn gặp Chu Nguyên Chương, đi tu tại chùa Hoàng Giác, giờ đã đầu nhập quân kháng chiến chống Mông Cổ, cho ăn một bữa thịt bò vừa trộm cắp được.

Cứ vậy, hai đứa bé ngày đi đêm nghỉ, lang thang xin ăn, cũng đến được chân núi Côn Luân.

Cuộc trùng phùng của Vô Kỵ với Dương Tiêu thật kỳ lạ. Cậu và Bất Hối đang bị vợ chồng Hà Thái Sung của phái Côn Luân hành hạ thì một người mặc đạo bào trắng, xưng tên là Dương Tiêu xuất hiện và can thiệp. Dương Tiêu cứu cả hai đứa bé. Vô Kỵ nghe người ấy tự xưng là Dương Tiêu, vội nói: “Bá bá ơi, đây là con gái của bá bá đấy. Bất Hối, mau lại chào cha em đi. Chúng ta đã tìm được phụ thân của em rồi đấy”.

Dương Tiêu ôm Bất Hối, nhận ra trên cổ con bé có sợi dây đeo tấm lệnh bài Thiết ma lệnh của Minh giáo mà chàng đã trao cho Kỷ Hiểu Phù trước khi xa nhau. Hắn biết đây chính là con gái của mình. Vô Kỵ tóm tắt cho Dương Tiêu nghe chuyện Diệt Tuyệt giết Hiểu Phù, Dương Tiêu hiểu ra ngay là Diệt Tuyệt sai Hiểu Phù đi giết hắn nhưng Hiểu Phù không tuân lệnh. Đại ma đầu khóc nức nở khi biết Kỷ Hiểu Phù thà chịu chết để chung tình với mình chứ không muốn được sống để lên làm chưởng môn phái Nga Mi. Anh ta ngẩng mặt lên trời, hú một tiếng thật dài khi nghe Vô Kỵ nói tên của con gái mình là Dương Bất Hối (Không hối hận): “Hiểu Phù ơi, tuy em bị ta cưỡng bức nhưng vẫn không hề hối hận chút nào”.

Vô Kỵ quan sát kỹ Dương Tiêu và nhận xét: “Dương Tiêu bá bá anh tuấn đẹp trai như vậy, tuy tuổi có hơi lớn một chút nhưng vẫn là người đẹp trai và đầy phong độ. So với Lục sư thúc của ta thì bá bá vẫn đáng để được nhiều phụ nữ yêu mến hơn”. Vô Kỵ hiểu ra tuy Kỷ Hiểu Phù bị Dương Tiêu cưỡng bức nhưng vẫn yêu Dương Tiêu là chuyện bình thường. Tuy nhiên, cậu bé cũng đủ can đảm nói thật lòng mình với Dương Tiêu: “Ân lục thúc (Ân Lợi Hanh) là sư thúc của cháu. Từ khi cha cháu qua đời, Ân lục thúc đối đãi với cháu như con vậy. Cháu nhận lời của Kỷ cô nương đưa em Bất Hối đến Côn Luân này là đã hổ thẹn với lương tâm lắm rồi”. Cậu bé chào Dương Tiêu và ra đi.

Mười một năm sau, Trương Vô Kỵ trở thành giáo chủ Minh giáo Trung Quốc, Dương Tiêu vẫn là Quang Minh tả sứ bản lãnh cao cường, trung thành vô hạn với giáo chủ. Minh giáo đang thực hiện một sự nghiệp lớn: Kháng chiến chống quân Mông Cổ xâm lược. Chu Nguyên Chương, Từ Đạt, Thường Ngộ Xuân đang đánh thắng những trận lớn ở An Huy, Hoài Tứ. Từ trên xuống dưới, Minh giáo một lòng đoàn kết; thanh thế lớn hơn bao giờ hết trong lịch sử Minh giáo Trung Quốc. Chẳng những vậy, họ còn quy tập được hàng chục vạn quần hùng các tôn giáo, môn phái, bang hội võ lâm Trung Quốc cùng đứng chung chiến hào khởi nghĩa.

Một hôm, tiểu thư Dương Bất Hối có câu chuyện riêng, muốn được thưa trước với Vô Kỵ đại ca – cái tiếng thân yêu mà cô vẫn thường gọi Vô Kỵ từ khi được chàng cứu sống và giúp đỡ đưa lên Côn Luân để đoàn tụ với cha. Dương Tiêu mừng thầm, nghĩ con gái thương yêu, muốn tỏ tình riêng với Vô Kỵ.

Nhưng không, Dương Bất Hối làm một điều mà ai cũng ngạc nhiên, không hổ danh là con gái của đại ma đầu Dương Tiêu. Cô cho biết từ ngày gặp và nhận trách nhiệm chăm sóc Ân Lợi Hanh đang bị thương, cô chỉ xem công việc ấy như một đứa cháu chăm sóc chú (thúc). Thế nhưng trong những khi tỉnh táo nhất, Ân Lợi Hanh vẫn thường nhìn khuôn mặt cô và cứ gọi cô là Kỷ Hiểu Phù. Khuôn mặt cô giống như mẹ cho nên Lợi Hanh vẫn thường nhìn cô say đắm. Cô cho đó là một mối tình sâu đậm. Cô muốn xin Vô Kỵ đại ca, giáo chủ Minh giáo Trung Quốc, cho phép cô thay mặt người mẹ đã khuất, làm vợ Ân Lợi Hanh để trả món nợ tình yêu mà mẹ cô không bao giờ trả được.

Vô Kỵ đồng ý và hỏi ý kiến Dương Tiêu. Thấy giáo chủ đã tác thành, Dương Tiêu cũng lấy làm mừng bởi trong thâm tâm, Dương Tiêu cảm thấy mình vô cùng có lỗi với Ân Lợi Hanh. Ngày hắn cưỡng bức Kỷ Hiểu Phù, hắn hoàn toàn không biết Kỷ Hiểu Phù đã có hôn ước. Tuy nhiên, tấm lòng của cô đối với hắn thì thật rộng rãi, bao dung. Cô đã chết để cho hắn được sống, cô đặt tên con gái là Dương Bất Hối để nói rõ không bao giờ hối hận vì đã ăn ở với hắn. Ít nhất, hắn đã chiến thắng được mụ ni cô Diệt Tuyệt tàn ác kia, chứng minh rằng người Minh giáo cũng có quyền được yêu và sống. Hành động thay mẹ trả nghĩa của Dương Bất Hối tuy có lạ lùng nhưng không vi phạm đạo lý và pháp luật. Hai người sống thành đôi lứa thắt chặt thêm mối quan hệ giữa Võ Đang và Minh giáo. Con gái người Minh giáo sau đó, đã trở thành dâu của phái Võ Đang.

Trích chương “Đứa con Minh giáo” trong sách Kim Dung giữa đời tôi Toàn tập của tác giả Vũ Đức Sao Biển.